نشان ارادت مردم رفسنجان به امام حسین (ع) جهت ترفیع گنبد بهشت
تعداد 475 خشت طلا به ارزش 10,212,500,000 ریال
اطلاعات بیشتر و مشارکت
مشارکت در ساخت صحن و شبستان حضرت زهرا (س)
در جوار بارگاه ملکوتی امام علی (ع)
اطلاعات بیشتر و مشارکت

حرم حضرت امیرالمومنین علی (ع) ارسال به واتس آپ ارسال به تلگرام

تاریخچه حرم مطهر
امیر المؤمنین علی علیه السلام در سال ۴۰ هجری قمری، امام علی(ع) در مسجد کوفه و به هنگام نماز با شمشیر زهرآلود ابن ملجم مرادی ضربت می خورند و دو روز بعد به شهادت می رسند. از ، امام حسن (ع) منقول است که امیرالمؤمنین وصیت می فرمایند مراسم غسل مرا مخفیانه و با حضور تنی چند از اصحاب خاص انجام داده، سپس تو و برادرت امام حسین (ع) فقط عقب تابوت را بلند کنید زیرا جلوی آن را ملائک مقرب الهی بلند خواهند کرد. از مسیری که ملائک می پیمایند پیروی کنید و هر کجا که تابوت به زمین نشست، پس از اقامه نماز میت، کمی خاک را کنار بزنید، قبری را که حضرت نوح (ع) برای من آماده کرده است خواهید یافت. امام حسن علیه السلام و سایر افراد حاضر چنین می کنند و تا ۱۵۰ سال تنها تعداد انگشت شماری از اصحاب خاص ائمه محل دقیق قبر ایشان را می دانستند. تمامی روایات بر این امر تاکید دارد که قبر حضرت آدم ابوالبشر و حضرت نوح و حضرت علی علیه السلام هر سه در کنار هم واقع هستند.
آشکار شدن قبر مطهر امیرالمؤمنین علیه السلام در زمان امام صادق (ع) و امام موسی کاظم علیه السلام بود . از عبدالله حازم این طور ذکر شده : روزی با هارون از کوفه بیرون رفتیم بجانب غریین (ناحیه الغری یا پشت کوفه ) پس آهوانی دیدیم بازها و سگهای شکاری را به جانب آنها روانه کردیم ساعتی آهوان را دوانیدیم آهوان پس از دویدن زیا د پناه بردند به تپه ای و بازها و سگهای شکاری برگشتند هارون متعجب شد پس آهوان از تپه بیرون آمدند دو دفعه بازها و سگها بسوی آنها مراجعت کردند . دفعۀ دیگر نیز آهوان به همان پشته پناه بردند هارون خیلی تعجب کرد ودستور داد پیرمردی از بنی اسد را آوردند گفت خبر بده مرا که این پشته چیست پیرمرد گفت خبر داد به من پدرم از پدرانش که در این پشته قبر حضرت علی بن ابی طالب علیه السلام است و خداوند او را حرم امن قرار داده هیچ چیز به او پناه نمی برد مگر اینکه در امان است و پیرمرد گفت پدرم مرا به این موضع می آورد و زیارت می کرد و می گفت من با حضرت صادق علیه السلام به زیارت این مکان آمدیم و آن جناب می فرمود من با پدرم حضرت باقر علیه السلام به زیارت این مکان آمدیم و پدرم حضرت باقر علیه السلام می فرمود من با پدرم حضرت علی بن الحسین علیه السلام به زیارت این مکان آمدیم و علی بن الحسین علیه السلام می فرمود من با پدرم حسین بن علی علیه السلام به زیارت این مکان آمدیم و حسین بن علی علیه السلام می فرمود در این مکان موضع قبر امیرالمؤمنین علیه السلام است پس هارون از مرکب خود فرود آمد و آب طلبید وضو گرفت و در آن پشته نماز کرد و دعا کرد و گریست و خود را بخاک مالید و امرکرد قبه ای در آنجا بنا کنند که چهار در داشته باشد و این اولین بنای حرم امیرالمؤمنین علیه السلام بود
هارون همچون برخی دیگر از حکام عباسی در اوایل حکومت خود سعی داشته است خود را از خاندان نزدیکان پیامبر معرفی کند. به همین منظور وی اولین بقعه بر سر قبر مطهر را در سال ۱۷۵ ه.ق. بنا می کند و این در حقیقت باعث پیدایش هسته اولیه شهر نجف می گردد.

توسعه حرم و شهر
عضدالدوله دیلمی در قرن ۴ ه.ق. ضمن تجدید بنای حرم مطهر،‌ شهر نجف را هم بنا می نماید. هم اکنون در حرم شریف مسجدی کوچک به نام عمران بن شاهین، از رجال عهد دیلمی موجود است که تاریخ قرن ۴ را دارد. آنچه ما می دانیم این ا ست که عضدالدوله اهتمام خاص بر ساخت مدارس شیعی در بلاد تحت حکومت خود داشته و بنا بر این احتمالا وی در نجف نیز مدرسه یا مدارسی را تاسیس نموده است. شیخ طوسی که به شیخ الطائفه ملقب است و یکی از بزرگترین علمای شیعه است در سال ۴۴۸ ه.ق. ساکن نجف شده و حوزه علمیه تاسیس می کند. مکتب علمی شیخ طوسی در نجف اشرف باقی مانده، از آن تاریخ نجف قطب علمی جهان تشیع می گردد و از اقصی نقاط جهان تشیع، طلاب و علما به نجف می شتابند. از همان زمان خزانه (کتابخانه) اهمیت و رونق خاص می یابد و عموم نویسندگان یک نسخه خطی از کتاب خود را به آن پیشکش می کرده اند. متاسفانه اکثر این نسخ در قرن هشتم به دلیل آتش سوزی در حرم شریف طعمه حریق می شوند. ابن بطوطه، جهانگرد مسلمان قرن هفتم از مدرسه پر رونقی در جوار حرم یاد می کند که در آن تا سه شبانه روز به رایگان از زوار پذیرایی می کرده اند. بنای حرم حیدری تا کنون ۶ بار ویران شده است و آنچه الان موجود است هفتمین بنا و یادگار از زمان شاه اسماعیل صفوی است.
توصیف حرم مطهر:
آستان مقدّس حضرت علی(علیه السلام) در مرکز شهر قرار دارد که از یک گنبد طلایی عظیم و یک گنبد خانه و رواقهای متعدد و یک صحن، با برخی ضمائم تشکیل شده است. نخستین ساختمان حرم مطهر در دوران هارون الرشید عباسی بنا گردید و پس از آن همواره در حال تجدید و عمران و توسعه بوده است. ساختمان امروزی از آثار صفویه است. قبر مطهر در زیر گنبد بلندی است که سرتاسر آن طلاپوش است و اطراف قبر روضه ای است که طول هرضلع آن ۱۳ متر است .گنبد عظیم و ایوان روحبخش آن، به دستور نادرشاه افشار با خشتهای طلایی تزیین شده. آیینه کاری حرم به وسیله هنرمندانی از اصفهان در سالهای دهه چهل شمسی انجام گرفت. قبر مطهر حضرت، درون صندوقی از خاتم و ضریحی نقره ای قرار دارد; صندوق خاتم از ساخته های دوران شاه اسماعیل صفوی است و از نفایس روزگار بشمار می رود. ضریح مطهر توسط هنرمندان هندی و چینی در سال ۱۳۴۵ هـ . ق. در هند به همت رهبر شیعیان اسماعیلی ساخته و تقدیم حرم مطهر گردیده است و در چهارسوی روضه مطهر رواقهای مسقفی وجود دارد در سمت شرقی روضه ایوان طلا قرار دارد که در دو سوی آن دو مناره طلا قرار گرفته اند.
گرداگرد مرقد منور را از چهار سو رواق در بر گرفته است که همگی به زیباترین شکل توسط هنرمندان ایران تزیین یافته است.

روضه شریف:
قبر مطهر حضرت علی علیه السلام در وسط روضه مربعی شکل شریف قرار گرفته و بر بالای قبر مطهر دو گنبد خارجی و داخلی وجود دارد. گنبد خارجی نوک تیز بوده و ارتفاع آن از سطح ضریح ۴۲ متر و قطر آن ۱۶متری وارتفاع گنبد داخلی از سطح ضریح ۳۵ متر و قطر آن ۱۲ متر است.
سطح خارجی گنبد قبلا کاشیکاری بود و نادرشاه پس از مشرف شدن به زیارت حرم مطهر، دستور داد گنبد و ایوان و گلدسته را طلاکاری کنند.
روضه شریفه شش درب دارد. دو در غربی به رواق منتهی نمی شود زیرا که در پشت آن پنجره ای از نقره قرار گرفته است. دو در شرقی به سمت رواق مقابل و ایوان طلا منتهی می شود و دو در شمالی که در پشت سرامام قرار گرفته و به رواق منتهی می شود

صحن حرم مطهر :
حرم مطهر دارای صحن بسیار بزرگ و دلگشایی است که اطراف مرقد مطهر را در برگرفته است. این صحن از ساخته های دوران صفوی است که نمای آن با کاشیهای خشتی زیبایی تزیین یافته و دارای دو ویژگی منحصر بفرد است: نخست آن که: در تمام فصول سال، هنگام ظهر شرعی، سایه از سمت شرق از میان می رود.
دوّم آن که: همواره نخستین اشعه آفتاب هنگام بامداد از میان بازار بزرگ شهر گذشته و پس از عبور از دروازه صحن به ضریح مقدّس می تابد.
در گرداگرد صحن مطهر اتاقهایی قرار دارد که همگی آرامگاه بزرگان است
اطراف صحن شریف را دیواری مربع شکل قرار گرفته که طول هریک از دو ضلع غربی و شرقی آن از خارج ۸۴متر و از داخل ۷۷ متر است. ضلع شمال آن از خارج ۷۴ و از داخل ۷۲ متر طول دارد. ارتفاع دیوار ۱۷متر بود و از دو طبقه تشکیل شده است.
طبق اول از ۵۴ ایوان سقف دار تشکیل شده که در مقدمه آنها حجره ای است که قبر یکی از مشاهیر در آن قرار دارد. طبقه دوم حدود ۷۸ حجره دارد که محل سکونت طلبه ها بوده و دیوارهای آن کاشیکاری است و بر بالای آن کتیبه هایی از آیات قرآن وجود دارد.
کف صحن با سنگ مرمر پوشیده شده است و پنج درب دارد که عبارتند از :
۱- باب الکبیر یا درب بزرگ: که رو به بازار است و بر بالای آن ساعتی نصب شده است.
۲- باب مسلم بن عقیل: در سمت راست باب الکبیر واقع شده و در اصلی محسوب نمی شود.
۳- باب الطوسی: این در رو به به قبر شیخ طوسی باز می شود.
۴- باب القبله: در قبله است که کوچکترین در صحن به شمار می رود.
۵- باب السلطانی: که در سمت غربی صحن قرار گرفته و علت تسمیه آن این است که درسال ۱۲۷۹ ه. ق و در دوران عبدالعزیز عثمانی افتتاح شد. نام دیگر این در باب الفرج است زیرا منتهی به مقام امام زمان عج می شود.
رواق حضرت ابوطالب (ع) :
شایان ذکراست رواق جدید بارگاه ملکوتی مولی الموحدین امیر المومنین حضرت علی (ع) با بهره برداری رسمی از در جدید باب الزهرا (س) در عید سعید غدیر خم سال ۹۰ به روی زائران گشوده شد.
این رواق که به نام مبارک حضرت ابوطالب (ع) مزین شده، ۱۲۰۰ متر مربع وسعت دارد و در جدار غربی رواق اصلی و در بالای سر حضرت واقع است. نماینده ستاد بازسازی عتبات در نجف اشرف، رواق جدید را بزرگترین رواق حرم مطهر مولا علی (ع) توصیف کرد که ساخت آن چهار سال طول کشید. وی گفت: با بهره برداری از رواق جدید، ظرفیت حضور زائران در جوار بارگاه ملکوتی حضرت علی (ع) به طور چشمگیری افزایش یافته است. رواق جدید بارگاه مولای متقیان دارای هشتاد ستون است که به صورت چهارتایی در کنار یکدیگر قرار گرفته و با بهترین نوع سنگ مرمر سبز پوشیده شده است.
گچ کاری و آئینه کاری رواق‏ جدید به دست هنرمندان چیره دست ایرانی انجام یافته است .

صحن حضرت فاطمه زهرا (س)
در فاصله بین صافی صفا تا حرم مطهر و در امتداد اضلاع حرم و در سمت ضلع شرقی آن فضای وسیعی است که برای احداث صحن حضرت فاطمه (س) در نظرگرفته شده و طرح عظیم صحن مطهر با زیر بنای ۲۱۸ هزار متر مربع در چهار طبقه و در حال اجرا است که تاکنون دو طبقه آن تکمیل شده است.
طراحی و نقشه معماری ساخت این صحن عظیم را استادان مجرب دانشکده معماری دانشگاه شهید بهشتی انجام داده اند .عملیات ساخت این صحن شامل فضاهای زیارتی و غیرزیارتی همچون مهمانسرا، شبستان، کتابخانه، واحدهای خدماتی، پارکینگ و موزه است.
با احداث این صحن فضای وسیعی برای حضور زائران بویژه در ایام زیارتی مولی الموحدین فراهم می گردد .

گلدسته ها :
گلدسته های حرم در دو گوشه ایوان و در سمت شرقی روضه شریف قرار گرفته اند و قطر هرکدام از آنها ۵/۲ م تر و ارتفاع هرکدام ۳۵متر است.

رواق حرم مطهر:
رواقها چهار سوی روضه مطهر را فرا گرفته اند و همگی آنها مفروش بوده و دیواره ی آن به دیوار روضه شریف متصل است.
رواق سه در دارد: دو در از آنها روی یکدیگرند و عبارتند از در شمالی و در جنوبی، در شمالی مقابل در صحن است که به نام باب الطوسی معروف است و در جنوبی مقابل باب القبله است. این در از نقره ساخته شده و آب طلا داده شده است و در سال ۱۳۴۱ه.ق نصب شده است.
حرم مطهر، دارای برخی بیوتات ضمیمه است که عبارتند از:
الف ـ مسجد عمران بن شاهین، که در دالان منتهی به باب الطوسی قرار گرفته است. این مسجد کهن، از بناهای عمران بن شاهین، حاکم جنوب عراق در نیمه قرن چهارم هجری است.
ب ـ مسجد خضراء، در زاویه شمال شرقی صحن است که دارای تاریخ کهن می باشد. این مسجد در سال ۱۳۸۵ هـ . به طرز زیبایی بازسازی گردید و دهها سال یکی از مراکز اصلی تدریس در حوزه علمیه نجف بشمار می رفت.
ج ـ تکیه بَکتاشیها، این تکیه در دوره حاکمیت عثمانیان بر عراق ساخته شده و محل تجمع و برگزاری مراسم صوفیان بکتاشی تُرک بوده است. ساختمان این تکیه که امروزه به انبار آستانه تبدیل شده در شمال غرب صحن واقع است.
د ـ مسجد بالاسر، در دالان سمت غربی صحن قرار گرفته و در محراب آن قطعاتی از کاشیهای خشتی متعلق به قرن ششم هجری به چشم می خورد.

یک نظر بدید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*